Microsoft "thay máu" DirectX: Kỷ nguyên ML bắt đầu, chấm dứt tình trạng giật lag do nạp Shader và hé lộ DXR 2.0

Tại sự kiện GDC 2026, Microsoft đã tạo nên một cú hích lớn cho cộng đồng game thủ và các nhà phát triển khi công bố hai bản cập nhật quan trọng: ML-Powered DirectX và Advanced Shader Delivery. Đây được xem là chương tiếp theo trong quá trình tiến hóa của đồ họa máy tính trên Windows.

DirectX bước vào kỷ nguyên Machine Learning (ML)

Machine Learning (ML) đang dần trở thành trọng tâm để nâng tầm chất lượng hình ảnh và hiệu năng trong các tựa game thế hệ mới. Tại GDC 2026, Microsoft đã hé lộ cách họ tận dụng ML trong API DirectX để mở rộng khả năng xử lý đồ họa.

Thành phần đầu tiên của bộ công cụ DirectX tích hợp ML là Cooperative Vectors trong Shader Model 6.9. Tính năng này đã xuất hiện trong bản phát hành Agility SDK 1.619, cho phép triển khai nhiều kỹ thuật kết xuất nơ-ron (neural rendering) như Neural Texture Compression (Nén kết cấu nơ-ron) và Neural Radiance Caching. NVIDIA hiện đã hỗ trợ các công nghệ này với kiến trúc Blackwell, trong khi AMD cũng đang nỗ lực tích hợp chúng vào các kiến trúc sắp tới, như đã đề cập trong thông báo về FSR Diamond.

Việc sử dụng ML ngày càng tăng, dựa nhiều vào các phép toán ma trận, khiến các khối lượng công việc như khử nhiễu (denoising) hay nâng cấp hình ảnh theo thời gian (temporal upscaling) không còn phù hợp với các mô hình thực thi cũ. Để giải quyết vấn đề này, Microsoft giới thiệu DirectX Linear Algebra (Đại số tuyến tính DirectX). Công cụ này được thiết kế để hỗ trợ cả quy trình làm việc ML dựa trên vector và ma trận dưới một mô hình lập trình duy nhất, giúp nhà phát triển kiểm soát chính xác các phép toán và luồng dữ liệu ở cấp độ shader.

Một tính năng đáng chú ý khác là DirectX Compute Graph Compiler. Đây là API biên dịch DirectX ML mới, cho phép thực thi các biểu đồ mô hình đầy đủ với hiệu năng GPU tối ưu. Những lợi ích then chốt bao gồm:

🌟Công cụ hợp nhất với PIX, cho phép theo dõi cả đồ họa và ML trong một lần chụp (capture).

🌟Tích hợp các mô hình đầy đủ vào engine game mà không cần viết lại shader.

🌟Tự động tối ưu hóa biểu đồ, lập kế hoạch bộ nhớ và hợp nhất toán tử.

🌟Hiệu năng ổn định trên nhiều dòng card đồ họa khác nhau.

Đại diện từ các ông lớn như AMD, Intel, NVIDIA và Qualcomm đều bày tỏ sự hào hứng với cập nhật này, khẳng định rằng DirectX Linear Algebra sẽ là nền tảng vững chắc để đưa AI vào quy trình xử lý đồ họa thời gian thực.

Advanced Shader Delivery: Dấu chấm hết cho tình trạng giật lag trên PC

Ngoài ML, Microsoft còn mang đến công nghệ Advanced Shader Delivery (ASD) cho Windows. Trước đây, tính năng này vốn chỉ xuất hiện trên Xbox và các thiết bị cầm tay như ROG Ally. Thông báo lần này đánh dấu sự hợp tác giữa các nhà phát triển game, nhà sản xuất phần cứng và các cửa hàng ứng dụng để giải quyết triệt để vấn đề biên dịch shader trên PC.

ASD cho phép game thủ tải xuống các shader đã được biên dịch sẵn cho cấu hình phần cứng cụ thể của họ. Với Agility SDK 1.619, hai API mới đã được ra đời:

App Identity API: Cho phép ứng dụng khai báo danh tính tiêu chuẩn với D3D12 và driver đồ họa, giúp quản lý dữ liệu hiệu quả hơn.

Stats API: Cung cấp cho nhà phát triển cái nhìn chi tiết về hiệu quả của cơ sở dữ liệu shader biên dịch sẵn (PSDB), từ đó tối ưu hóa tỷ lệ "cache hit" cho từng cấu hình phần cứng.

NVIDIA xác nhận sẽ mang hỗ trợ Advanced Shader Delivery đến người dùng GeForce RTX vào cuối năm nay. AMD và Intel cũng đang tập trung đưa tính năng này lên nhiều thiết bị hơn trong tương lai gần, hứa hẹn xóa bỏ tình trạng giật hình (stuttering) và rút ngắn thời gian tải game mà game thủ PC đã phải chịu đựng bấy lâu nay.

Lộ diện DXR 2.0 và Shader Model 6.10

Cuối cùng, Microsoft đang chuẩn bị cho phiên bản lớn tiếp theo của công nghệ Ray Tracing: DXR 2.0. Theo Microsoft, một thiết bị sẽ đạt chuẩn DXR 2.0 nếu hỗ trợ Opacity Micromaps (OMM) và Shader Model 6.10.

Shader Model 6.10 cũng sẽ yêu cầu hỗ trợ TriangleObjectPositions. Các phần cứng đạt chuẩn Raytracing Tier 1.1 hiện nay có thể được nâng cấp thông qua driver để hỗ trợ một số tính năng mới, nhưng để đạt chuẩn Tier 2.0 hoàn chỉnh sẽ cần hỗ trợ đầy đủ OMM và các kỹ thuật tiên tiến khác.

Dự kiến, DXR 2.0 và Shader Model 6.10 sẽ bắt đầu giai đoạn thử nghiệm (preview) vào cuối mùa hè năm 2026. Đây chắc chắn là những bước chuẩn bị quan trọng để phần cứng và phần mềm cùng nhau bước vào một kỷ nguyên đồ họa chân thực hơn bao giờ hết.